संघर्षको अर्को नाम: एक घर को जेठो र एक्लो छोराको जीवनयात्रा!!
हरेक मुस्कानको पछाडि एउटा नदेखिएको संघर्ष लुकेको हुन्छ। आज म मेरो जीवनको त्यही वास्तविक कथा सुनाउँदै छु।
म घरको जेठो र एक्लो छोरा हुँ। घरमा मेरी आमा र तीन सानी बहिनीहरू छन्। उनीहरू मेरो संसार हुन्, मेरो शक्ति हुन्, अनि मेरो सबैभन्दा ठूलो जिम्मेवारी पनि हुन। आज म परदेशमा छु। अहिले मसँग मेरा बुवा, मेरी श्रीमती र मेरी सानी छोरी छन्। तर मेरो मन भने सधैं दुई ठाउँमा बाँडिएको हुन्छ। शरीर परदेशमा भए पनि मन भने घरमै पुगिरहन्छ। घरमा रहेकी आमाको चिन्ता, पढिरहेका तीन सानी बहिनीहरूको भविष्य र यहाँ मसँग रहेको आफ्नै सानो परिवारको जिम्मेवारीले मलाई हरेक दिन अझ धेरै सोच्न बाध्य बनाइरहेको छ।
मेरो बाल्यकाल अभावसँगै बित्यो। कक्षा १ देखि १० सम्म गाउँमै पढेँ। र ११–१२ सुर्खेतमा कोठा भाडामा बसेर अनेकौँ दुःख, अभाव र संघर्षका बीच पढाइ पूरा गरेँ। त्यतिबेला सिकेको सबैभन्दा ठूलो पाठ यही थियो—सपना देख्नु सजिलो छ, तर त्यसलाई पूरा गर्न धेरै त्याग गर्नुपर्छ।
मेरो पढाइ पनि यतिमै रोकिएको छैन। आज पनि पढ्ने, सिक्ने र आफूलाई अझ सक्षम बनाउने चाहना जिउँदै राखेको छु। तर जिम्मेवारी र संघर्षले पाइला–पाइलामा थिचिरहेको छ। कहिलेकाहीँ किताब समात्ने समयभन्दा पहिले परिवारको आवश्यकता पूरा गर्नुपर्छ। आफ्ना सपना केही समयका लागि रोकिएका छन्, तर मरेका छैनन्। मलाई विश्वास छ—एक दिन परिस्थिति बदलिनेछ, र मैले अधुरा छोडेका सपनाहरू पनि पूरा गर्नेछु।
१८ वर्षको उमेरमै मेरो विवाहको सम्बन्ध तय भयो। केही समयपछि श्रीमती मेरो जीवनमा आइन्। त्यसपछि भगवानले हामीलाई एउटा सानी छोरी उपहार दिनुभयो। उनको मुस्कानले संसार नै जितेजस्तो लाग्छ। तर त्यही मुस्कान सधैं रहोस् भनेर मैले हरेक दिन आफूलाई अझ धेरै संघर्ष गर्न सिकाइरहेको छु।
आज मेरो मन बारम्बार एउटै प्रश्नले घेरिन्छ—पहिले कसको जिम्मेवारी पूरा गरूँ? घरमा भएकी आमा र तीन सानी बहिनीको, कि मसँग रहेका श्रीमती, छोरी र बुवाको? सबै आफ्नै हुन्, सबै प्रिय छन्। तर हातमा भएको सामर्थ्य सीमित छ। यही सोचले कहिलेकाहीँ मन धेरै भारी हुन्छ।
मेरो स्वास्थ्य पनि पहिलेदेखि नै पूर्ण रूपमा ठीक छैन। शरीरले साथ नदिएका दिन पनि धेरै छन्। तर जिम्मेवारीले आराम गर्न पनि दिँदैन। कहिलेकाहीँ मलाई एकान्तमा बसेर रुन मन लाग्छ। एक्लै बसेर धेरै कुरा सोचिरहन्छु—आमाको अवस्था कस्तो होला? बहिनीहरूको पढाइ कसरी चलिरहेको होला? उनीहरूका साना–साना चाहना पूरा गर्न सकुँला कि नसकुँला? मेरी छोरीको भविष्य कस्तो होला? भोलिको दिनले हाम्रो परिवारलाई कहाँ पुर्याउला? यस्ता अनगिन्ती प्रश्नहरू मनभित्र घुमिरहन्छन्।
जीवनमा सबैभन्दा धेरै पीडा कहिलेकाहीँ शब्दमा व्यक्त गर्न सकिँदैन। मेरो दुःख, मेरो पीडा र मेरो भित्री संघर्ष देखाउने कुनै बाटो छैन। बाहिरबाट मुस्कुराइरहेको देखिए पनि, भित्र कति आँधी चलेको छ भन्ने कुरा सायद मलाई मात्र थाहा छ। धेरै पटक आँखा रसाउँछन्, तर आँसु पुछेर फेरि मुस्कुराउनुपर्छ। धेरै कुरा मनभित्रै लुकाएर बाँच्नुपर्छ। किनकि मलाई थाहा छ, म कमजोर भएँ भने मसँग आशा गरेर बसेका मेरा परिवार पनि कमजोर हुनेछन्।
कहिलेकाहीँ आफ्नै उमेरका साथीहरूलाई हेर्छु। कोही आर्मी बनेका छन्, कोही डाक्टर, कोही सरकारी जागिरमा छन्, कोही आफ्नो सपनाको उचाइमा पुगिरहेका छन्। उनीहरूको सफलता देख्दा खुसी लाग्छ। तर त्यसै बेला आफ्नो जीवन सम्झिन्छु। म कुनै दौडमा पछाडि परेको होइन, मेरो बाटो नै फरक थियो। मैले आफ्ना सपना भन्दा पहिले आफ्नो परिवारको जिम्मेवारी रोजेँ।
आज म परदेशमा पसिना बगाइरहेको छु। यो मेरो रहर होइन, मेरो बाध्यता हो। म पैसा कमाउन मात्र आएको होइन। म आमाको निधारको चिन्ता हटाउन आएको हुँ। म तीन सानी बहिनीको भविष्य उज्यालो बनाउन आएको हुँ। म मेरी श्रीमतीको विश्वास कहिल्यै नटुटोस् भनेर संघर्ष गरिरहेको छु। म मेरी सानी छोरीले भोलि अभावको अर्थ नै नबुझोस् भनेर दिनरात मेहनत गरिरहेको छु। अनि मनको गहिराइमा एउटा चाहना अझै जीवित छ—एक दिन हाम्रो परिवारमा फेरि माया, विश्वास र एकता फर्कियोस्।
धेरैले परदेशको कमाइ देख्छन्, तर परदेशको एक्लोपन देख्दैनन्। धेरैले मुस्कान देख्छन्, तर राति सिरानी भिजाउने आँसु देख्दैनन्। धेरैले सफलता देख्छन्, तर त्यसको पछाडि लुकेका त्याग, पीडा, सम्झना र बलिदान देख्दैनन्।
भगवानसँग मेरो एउटै प्रार्थना छ—मेरी आमालाई स्वस्थ राख्नुहोस्। मेरा बुवालाई पनि स्वस्थ राख्नुहोस्। मेरी तीन सानी बहिनीको पढाइ र सपना पूरा होस्। मेरी श्रीमती र छोरी सधैं खुसी रहून्। अनि मलाई यति शक्ति दिनुहोस् कि जति दुःख आए पनि, जति पीडा आए पनि, म आफ्नो जिम्मेवारीबाट कहिल्यै पछि नहटूँ।
किनकि मेरो जीवन मेरो लागि मात्र होइन। मेरो जीवन मेरी आमाको मुस्कान, बुवाको सम्मान, तीन बहिनीको भविष्य, श्रीमतीको विश्वास, मेरी सानी छोरीको उज्यालो भोलि र मैले अधुरा छोडेका आफ्नै सपनाहरू पूरा गर्ने अठोटका लागि पनि हो।
मेरो दुःख कसैलाई देखिँदैन, मेरो पीडा कसैले महसुस गर्दैन। त्यसैले म आफ्ना आँसु आफैंभित्र लुकाएर, मनका घाउ आफैं बोकेर, एक दिन मेरो परिवार खुसी हुनेछ भन्ने विश्वासमा आज पनि परदेशको माटोमा पसिना बगाइरहेको छु। यही विश्वास नै मेरो हिम्मत हो, यही संघर्ष नै मेरो जीवन हो। ❤️🙏
✍️गोकुल देवकोटा